Strona główna
O Instytucie
Struktura
Zakład Neurofizjologii
Pracownia Obronnych Odruchów Warunkowych
Pracownia Etologii
Pracownia Układu Limbicznego
Pracownia Neuromorfologii Molekularnej i Systemowej
Pracownia Plastyczności Układu Nerwowo-mięśniowego
Pracownia Neuropsychologii
Pracownia Psychofizjologii
Pracownia Procesów Reinerwacyjnych
Pracownia Układu Wzrokowego
Pracownia Badań Przedklinicznych Chorób Neurodegeneracyjnych
Edukacja
Granty europejskie
Nencki w mediach
Zamówienia publiczne
Praca
Biblioteka
Kalendarium
Tygodnik Nenckiego
Archiwum
Linki
Informacje dla gości
Kontakt
nencki.gov.pl » Struktura Instytutu » Zakład Neurofizjologii »
Pracownia Badań Przedklinicznych Chorób Neurodegeneracyjnych

Kierownik
Grażyna NIEWIADOMSKA

Zespół
Anna GĄSIOROWSKA, Anna MIETELSKA (doktorantka), Marcin MAZURKIEWICZ (doktorant)

Profil badań

Zespół prowadzi długoterminowe badania mogące przyczynić się do opracowania nowych metod terapeutycznych w leczeniu zespołów otępiennych typu tauopatii, w tym choroby Alzheimera.

Zmiany neurodegeneracyjne w komórkach nerwowych są częstym objawem wielu chorób ośrodkowego układu nerwowego, takich jak choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, stwardnienie zanikowe boczne (ALS), tauopatie, urazy i udary mózgu oraz epilepsja. Schorzenia te są bardzo wyniszczające dla organizmu i często kończą się śmiercią pacjentów, są też bardzo kosztowne w leczeniu. Problem chorób wieku starczego staje się coraz poważniejszy ze względu na gwałtowny wzrost liczby zachorowań będący wynikiem zmian struktury demograficznej społeczeństwa.

Interesującym nas problemem badawczym jest zrozumienie przyczyn leżących u podłoża fizjologicznego i patologicznego starzenia się ośrodkowego układu nerwowego i możliwość rozgraniczenia pomiędzy oboma tymi procesami. Naszym długoplanowym celem jest poznanie mechanizmów stymulujących procesy naprawcze zaburzeń w starzejących się neuronach oraz możliwość odwróceniem niekorzystnych zmian w starzejącym się mózgu. Nasz zespół poszukuje także powiązań pomiędzy procesami zachodzącymi w komórkach nerwowych, a sprawnością procesów poznawczych w trakcie starzenia się mózgu.

Jednym z głównych kierunków badań jest opis korelatów neurochemicznych i morfologicznych układu cholinergicznego okolicy podstawnej mózgu w starzejącym się układzie nerwowym, ze zwróceniem szczególnej uwagi na działanie ochronne czynników neurotroficznych, jako potencjalnych substancji terapeutycznych w chorobach neurodegeneracyjnych i w procesie starzenia się. Najważniejszym uzyskanym przez nas wynikiem było stwierdzenie odwracalnego charakteru pogorszenia funkcji neuronów cholinergicznych. Wykazalismy, że ilość tych neuronów nie malała z wiekiem i nie ulegały one degeneracji. U starych zwierząt traciły one jednak swój cholinergiczny fenotyp. Poprawa funkcji, rozumiana jako zdolność do syntezy acetylocholiny i receptora NGF o wysokim powinowactwie TrkA, była możliwa tylko w czasie podawania NGF i zanikała w kilka tygodni po zaprzestaniu jego podawania. Wykazano zatem, że w starzejącym się mózgu neurony cholinergiczne mogą zachować swoją sprawność pod warunkiem dostępności do substancji troficznej.

Interesujemy się także rolą białka tau w funkcjonowaniu cytoszkieletu i w transporcie aksonalnym w zwierzęcych modelach chorób neurodegeneracyjnych. W naszych badaniach wykazaliśmy, że wraz z wiekiem zaburzeniom projekcji cholinergicznej oraz zmianom morfologicznym neuronów cholinergicznych towarzyszy relokacja izoform białka tau obecnych w normie w zakończeniach aksonalnych do ciała komórek nerwowych. Zależność tę obserwowano zarówno w okolicy podstawnej przodomózgowia, będącej źródłem unerwienia cholinergicznego, jak i w miejscach docelowych projekcji cholinergicznej, czyli w korze mózgu i hipokampie. Te obserwacje sugerują, że zmieniony z wiekiem postępujący transport receptorów TrkA oraz zwrotnie kompleksów NGF/TrkA jest przypuszczalnie odpowiedzialny za atrofię i degenerację neuronów cholinergicznych, pozbawionych tym samym osłaniającego działania neurotrofiny.

Aktualna działalność badawcza

  • transport cytoszkieletarny w starzejącym się mózgu ze szczególnym uwzględnieniem dokorowej i dohipokampalnej projekcji układu cholinergicznego
  • układ projekcji przegrodowo-hipokampalnej, uczenie się i pamięć oraz poprawa zdolności poznawczych zaburzonych w wyniku procesu starzenia się
  • opracowanie u starych szczurów zwierzęcego modelu ludzkich zespołów otępiennych typu tauopatii
  • poszukiwanie nowych strategii terapeutycznych w leczeniu chorób neurodegeneracyjnych: sprawdzanie ich na modelach zwierzęcych oraz ocena bezpieczeństwa farmakologicznego
  • Badania prowadzimy zarówno na myszach, jak i szczurach.

Wybrane publikacje

Niewiadomska G. Baksalerska-Pazera M. and Riedel G. The septo-hippocampal system, learning and recovery offunction. Progress Neuro-Psychopharm. Biol. Psych. 2007 (in press).

Niewiadomska, G., Baksalerska-Pazera, M., Gasiorowska, A. and Mietelska, A. NGF differentially affects spatial and recognition memory in aged rats. Neurochemical Research, 31(12):1481-1490, 2006.

Niewiadomska G., Baksalerska-Pazera M, Lenarcik I,  and Riedel G. Compartmental protein expression ofTau, GSK-3~ and TrkA in cholinergic neurons of aged rats. J Neural Trans 113 (11):1733-1746, 2006.

Niewiadomska G., Baksalerska-Pazera M. and Riedel G. Cytoskeletal transport in the aging brain: focus on the cholinergic system. Reviews in the Neurosciences, 17(6):581-618, 2006.

Niewiadomska, G., Baksalerska-Pazera, M. and Riedel, G. Altered cellular distribution of phospho- Tau protein s coincides with impaired retro grad e axonal transport of NGF in aged rats. Ann. N.Y. Acad. Sci. Vol. 1048:287-295, 2005.



do góry strony

Opublikowano: 2007-03-09 22:55
 

w Internecie w tym portalu